Terapia poznawczo-behawioralna - Zasługujesz na bycie szczęśliwym.



Sesja psychoterapeutyczna, kobieta


Terapia Poznawczo-Behawioralna (ang. cognitive-behavioral therapy – CBT) to jedna z przełomowych terapi XXI, która w krókim czasie pozwala Ci na bycie szczęśliwym.


CBT jest zaraz obok NLP jedną z bardziej popularnych terapii w świecie neuro psychologii XXI wieku. Cieszy się mianem jednej ze skuteczniejszych i najlepiej zbadanych metod. Jakie ma zastosowanie? Otóż wykorzystuje się ją do leczenia wszelakich zaburzeń psychicznych o podłożu depresyjnych czy też lękowych.


Na czym dokładnie polega ten rodzaj terapii?


Terapia poznawczo-behawioralna była stworzona przez amerykańskiego psychiatrę Aarona Becka w latach 60 XX wieku. Jest to forma leczenia terapeutycznego, którego głównym założeniem jest przekonanie, że nasze myśli, emocje oraz zachowanie wzajemnie na siebie oddziałują i tym samym tworzą wzorce zachowań, które bardzo często nie są właściwe.


Wielu z nas wciąż nie zdaje sobie sprawy z tego, że podczas gdy doświadczamy nasze codzienne życie, pod wpływem emocji utrwalamy konkretne zachowania w różnych sytuacjach. Zdarza się, że kopiujemy zachowania innych, przywłaszczając je jako własne. Reagujemy na sytuacje w taki sposob jak sie do tego przyzwyczailiśmy, często nawet się nad tym nie zastanawiając, możemy ranić innych albo i samych siebie. Ludzie o temperamencie melancholijnym, są bardziej pesymistyczni od innych, widzą wszystko w czarnych barwach. W ich przekonaniu już "tacy są" i utrwalają to wyobrażenie o sobie i o otaczającym ich świecie poprzez swoje doświadczenia. Co za tym idzie trudno im wyjść poza ten schemat myślowy. Terapia w tym przypadku jest dobrym rozwiązaniem, gdy takie utrwalone wierzenia, zachowania nie są obiektywne, wręcz są niewłaściwe. Dochodzi do tak zwanego zaburzenia postrzegania świata i to jest przedmiotem leczenia terapeutycznego. To właśnie psychoterapia poznawczo-behawioralna pomaga w odkryciu tych nieodpowiednich interpretacji rzeczywistości i zamienić na odpowiednie.


Co ją wyróżnia od innych rodzajów terapii?


Zestawiając terapię behawioralną z innymi rodzajami psychoterapii, możemy zauważyć, że określa się ją mianem "metody krókoterimonwej". Jest oparta na kilkunastu do kilkudziesięciu spotkaniach - mniej więcej takie spotkania odbywają się raz na tydzień.


"Terapia poznawczo-behawioralna uważana jest za jedną z najlepiej zbadanych klinicznie terapii. Jej skuteczność została udowodniona wieloma badaniami, dlatego lekarze często korzystają z tej właśnie sprawdzonej metody psychoterapii."


Dla kogo?


Powiedziałabym, że wszyscy, ale jest ona szczególnie wskazana w leczeniu zaburzeń lęku, depresji. Daje bardzo dobre rezultaty w leczeniu fobii, nerwic, depresji, wszelkich lęków napadowych, a także bulimii, zaburzeń kompulsywno-obsesyjnych, schizofrenii oraz PTSD (stresu pourazowego). Także ma zastosowanie w leczeniu depresji poporodowej, bądź jako jedna z technik radzenia sobie ze stresem. Bywa wykorzystywana także w resocjalizacji więźniów.


Czego się można spodziewać?


Terapia CBT należy do terapi krótkoterminowych, całą uwage koncentruje się na czasie teraźniejszymy, tu i teraz. Terapueta koncentruje się na obecnych problemach, a nie na rozpamiętywaniu przeszłości, oczywiście w niektórych przypadkach jest to nieuniknione. Taka terapia trwa od kilku do kilkudzięsięciu spotkań pacjenta z terapeutą, głównie raz na tydzień. Sesja nie trwa dłużej niż 1h. Bardzo ważny czynnik sukcesu to współpraca między terapueta a pacjentem, z reszta jak w każdej innej terapii. W terapii poznawczo-behawioralnej, terapueta stara się dojść do sedna sytuacji, która powoduje zniekształcone postrzeganie rzeczywistości przez pacjenta.


Proces skłąda się z:


bodźca - konkretna sytuacja, która wywołuje u pacjenta dzialanie

myśli - sposób myślenia pacjenta w określonej sytuacjii

uczucia - to co pacjent odczuwa jako następstwo poprzedniego myślenia

zachowania - działanie jakie podejmuje pacjent


Praca terapuety polega na odnalezieniu połączenia między myślą, emocjami i akcją jaką podejmuj pacjent na codzień. Analizuje sytuacje oraz stara się wydobyć myśl, która powoduje omylne interpretowanir świata otaczającego osobę. Tym samym ma na celu pokazanie pacjentowi, błędnego schematu myślowego i uzmysłowienie mu jak nieracjonalne były jego wcześniejsze reakcje i zachęcić go do tego, że może on to zmienić. Dopiero w momencie kiedy rozumiemy nasz schemat myślowy bądź działania jesteśmy w stanie się z nim zmierzyc i dokonać zmian.

Właśnie odnalezienie tego bodźca odpowiedzialnego za niechcianą reakcje naywa się częścią poznawczą terapi, a behawioralna to ta część która odpowiada za naukę pacjenta nowych rozwiązań, reakcji czy zachowań.


Techniki wykorzystywane w terapii CBT.


1. Dialog sokratejski - umiejętne stawianie pytań tak aby pomóc pacjentowi i nakierować go aby też on sam znalazł błąd we własnym schemacie myśleniowym. Jak sama nazwa wskazuje technika ta nawiązuje do greckiego filozofa - Sokratesa. Zasłynną on właśnie z bardzo chcarakterystycznego dyskutowania z tymi, których poglądów nie podzielał. Właśnie poprzez zadawanie odpowiednich ptytań, pomagał im odkreyć błędy logiczne we własnym rozumowaniu.


2. Zapis swoich myśli - technika, któa opiera się na pogłębieniu umiejętności uważnego, świadomego i zdystansowanego przyglądania się własnym myślom w celu samodzielnego identyfikowania błędów i zniekształceń w ich treści. Zawiera systematyczne spisywanie myśli w określony sposób oraz ich analizę.


3. Ekspozycja na stres - jedna z bardziej interesujących technik, gdzie terapeuta na przykład w przypadku zaburzeń lękowych u pacjenta, poleca mu poddanie się na ekspozycję, czyli świadome oraz celowe narażenie się na obiekt lęku. Na przykład jeśli ktoś się boi węży, spędza czas w pomieszczeniu z wężami. Wszytsko po to aby przezwyciężyć swój strach i oduczyć się lękowej reakcji. Ekspozycja może przyjąć formę tzw. systematycznej desensytyzacji – stopniowego, kontrolowanego oswajania lękotwórczego obiektu.


4. Zadania domowe - których celem jest pomoc pacjentowi w sposób doświadczalny badać i oceniać posiadane przez niego przekonanie, bądź głęboko zakorzenione wierzenie. Np. jeśli ktoś jest przekonany, że z powodu wstydu „nie potrafię inicjować rozmowy z innymi”, może wspólnie z terapeutą ustalić zadanie by zapytać 5 przypadkowych osób o godzinę, pogodę, drogę itp.



Powinno to pomóc w radzeniu sobie z problemami i zapobiec ich negatywnemu wpływowi na życie, nawet po zakończeniu leczenia.


Za i przeciw.


Jak każda inna terapia, CBT posiada z pewnością dużo zalet ale również możemy znaleźść pewne wady. Oto moje zestawienie za i przeciw terapii poznawczo-behawioralnej bazując na opini oraz doświadczeniach klientów i specjalistów.


ZA:

- pomocna w przypadkach, w których same leki nie zadziałały

- krotkotrwałą - można ją ukończyć w stosunkowo krótkim czasie w porównaniu z innymi terapiami polegającymi na rozmowie i analizie przeszłości

- wartością dodaną terapii jest polepszenie jakości życia chorego. Zyskuje on motywację do działania i wyższą samoocenę.

- wysoce ustrukturyzowany charakter CBT oznacza, że może być ona prowadzona w różnych formatach, w tym w grupach, w książkach do autodydaktyki i aplikacjach

- uczy przydatnych i praktycznych strategii, które można stosować w życiu codziennym, nawet po zakończeniu leczenia

- skupia się na tu i teraz, oferując najszybsze i najefektywniejsze rozwiązania

- tańszy koszt niż tradycyjne sesje z psychologiem, którę moga się ciągnąć latami


PRZECIW:

- terapeuta może pomóc i doradzić, ale nie wykona za Ciebie pracy, jest wymagana pełna współpracy i zaangażowanie ze strony pacjenta

- regularne uczęszczanie na sesje CBT i wykonywanie dodatkowej pracy pomiędzy sesjami może pochłaniać dużo czasu

- metoda ta może nie być odpowiednia dla osób o bardziej złożonych potrzebach w zakresie zdrowia psychicznego lub mających trudności z nauką, ponieważ wymaga zorganizowanych sesji

- wymaga konfrontacji z własnymi emocjami i lękami - mogą wystąpić początkowe okresy niepokoju lub dyskomfortu emocjonalnego

- skupia się na zdolności osoby do zmiany siebie (swoich myśli, uczuć i zachowań) - nie odnosi się do szerszych problemów w systemie lub rodzinie, które często mają znaczący wpływ na czyjeś zdrowie i samopoczucie.

- niektórzy krytycy twierdzą również, że ponieważ CBT zajmuje się jedynie bieżącymi problemami i koncentruje się na konkretnych kwestiach, nie zajmuje się możliwymi podstawowymi przyczynami zaburzeń psychicznych, takimi jak nieszczęśliwe dzieciństwo.


A Ty jakie masz zdanei na ten temat? Podziel się z nami w komentarzu.


by loupa



Wpisy o podobnej tematyce, które mogą Cię zainteresować:

Czym jest NLP i dlaczego powinieneś się go nauczyć w 2021 roku?