Jak opanować stres? O tym jak posprzątać swój mentalny bałagan za pomocą treningu ciała i ducha.


Jak opanować stres? O tym jak posprzątać swój mentalny bałagan za pomocą treningu ciała i ducha.


Na całym świecie ludzie są w jakimś rodzaju psychicznego, psychologicznego, emocjonalnego bólu.” - od tych słów rozpoczyna się serial dokumentalny wyprodukowany przez Apple TV oraz fenomenalną Oprh Winfrey i Księcia Harrego. Jak możemy radzić sobie z tego Rodzaju bólem? Jako odpowiedź na to pytanie przychodzi Joga, system filozoficzny, który narodził się w Indiach. W tym artykule dowiesz się jak pokonać stres za pomocą treningu ciała i ducha.

Na całym świecie ludzie są w jakimś rodzaju psychicznego, psychologicznego, emocjonalnego bólu.”

Szczególnie ostatnie dwa lata pokazały nam, kim jesteśmy i cokolwiek co było problemem przed Covid-19, po, urosło ono do jeszcze większych rozmiarów. Dla wielu ludzi izolacja i samotność stały się głównym czynnikiem stresu. Żal i smutek stały się codziennym zajęciem. Rozpacz to nie tylko utrata kogoś. Rozpacz to utrata wszystkiego, co ma znaczenie w Twoim otoczeniu. Dzieci i młodzież doświadczyły tego uczucia w momencie kiedy nie były w stanie iść na uroczystość ukończenia szkoły, być z przyjaciółmi, cieszyć się życiem. Ten rok ukształtował to, kim jesteśmy jako kultura. Nasza kultura została poddana niezwykłemu stresowi. Każdy z nas doświadczył tego samego zjawiska, ale na różny sposób.

Na całym świecie ludzie doświadczali stresu, doświadczają go teraz i będą to robić, bez względu na to, jaka jest ich rasa, kultura, klasa, ile pieniędzy zarabiają, każdego dnia, stres i problemy psychiczne, które on powoduje, dotykają tak wielu z nas. Stres to problem uniwersalny.


CZYM JEST STRES?


Słowo to jest w modzie w ostatnim czasie. Wszyscy rozmawiają o stresie. Jednak mam wrażenie, że często jest to wyraz nadużywany przez społeczeństwo i nie do końca rozumiany. Wielu traktuje stres jako poważną chorobę. Oczywiście stres jest zagrożeniem dla ludzkiego życia, ale także to życie podtrzymuje. Może mieć bardzo duży wpływ na proces samodoskonalenia samego siebie. Dlatego aby doświadczać częściej tego „dobrego stresu” należy zrozumieć, jak mówi lekarz Hans Selye: „nie to jest ważne co Ci się przydarza, lecz Twoja na to zdarzenie reakcja”. Uczmy się siebie.


Pojęcie stresu jest wielowymiarowe i definicje go opisujące, które można spotkać, są bardzo zróżnicowane. Ilu badaczy zajmujących się tym zjawiskiem, tyle samo wyjaśnień. O stresie można mówić z punktu widzenia fizjologii oraz psychologii.


Stres z punktu widzenia fizjologicznego


Wg Hansa Selye’go stres to „nieswoistą reakcję organizmu na wszelkie stawiane mu zadania”. Nieswoista czyli identyczna, nieuzależniona od powodującego ją bodźca. Teoria stresu - dystresu Hansa Selye’go opiera się na teorii adaptacji. Nie od dziś wiadomo, że człowiek, aby przetrwać, nieustannie musi się do czegoś przystosowywać, czy to do ekstremalnych warunków temperatury, czy w ogóle do warunków środowiska w jakim przyszło mu żyć. Owa adaptacja jest możliwa dzięki „inteligencji” naszego ciała, a tę mądrość naszego organizmu odkrył i opisał W. B. Cannon jako teorię homeostazy. Mówi ona o tym, że nasze ciało działa według pewnego systemu mechanizmów regulacyjnych. Prościej mówiąc, podkreślił, że nasz organizm ma zdolność do bycia takim samym, niezmiennym nawet w bardzo trudnych warunkach. Czyli wnioskując wg Cannon’a stres to załamanie homeostazy, ingerencja w środowisko wewnętrzne często spowodowana anomaliami z otoczenia zewnętrznego. Cannon jako jeden z pierwszych przedstawił możliwości radzenia sobie ze stresem - czyli mowa o ucieczce i walce. Tak Cannon wytłumaczył, co dzieje się w naszym organizmie w momencie wystąpienia niebezpiecznej sytuacji: po pierwsze nasz organizm włącza „alarm”, który ma nas przygotować do wzmożonego wysiłku fizycznego. Za ten alarm odpowiedzialny jest układ współczulny, który w momencie zagrożenia jest pobudzony, a także jest zwiększone wydzielanie adrenaliny, która natychmiastowo hamuje perystaltykę jelit, przyspiesza akcje serca, powoduje, że znacznie większe ilości cukru są transportowane do krwi. Co więcej, mięśnie szkieletowe są bardziej niż zwykle napięte oraz jest dużo mniejszy dopływ krwi do innych narządów oraz skóry, ponieważ ta krew jest transportowana do mięśni. W ten oto sposób nasz organizm jest gotowy do walki o swoje życie bądź ucieczki w sytuacji dużego niebezpieczeństwa.


Stres psychologiczny


Pojęcie stresu należy także rozpatrzyć z punktu widzenia psychologicznego, które pojawiło się znacznie później niż teorie biologiczne. Badania dotyczące psychologicznego stresu głównie pochodzą z obserwacji zwierząt. Mianowicie, w sytuacji gdy zwierzę znajduje się w niebezpieczeństwie, walczy bądź ucieka (podobnie jak głosił Cannon). Natomiast reakcje ludzkie są bardziej złożone. Stres może mieć dwa znaczenia: po pierwsze to czynniki zewnętrzne - przeszkadzające w realizacji założonych celów (np. postawienie jednostce bardzo wysokich wymagań), po drugie to czynniki wewnętrzne – czyli zmiany, które zachodzą pod wpływem ww. (np. niepowodzenie przy rozmowie kwalifikacyjnej o pracę może spowodować rezygnację z kolejnych prób). Takie zmiany stresowe, zachodzące w ciele człowieka mogą utrzymywać się przez dłuższy czas, a z kolei długotrwały stres może doprowadzić do poważnych zmian w osobowości i zaowocować chorobą.


Jak pisze Ch. N. Cofer i M. H. Appley stres psychologiczny to: „stan organizmu, w którym organizm spostrzega, że jego dobre samopoczucie (czy integralność) jest zagrożone i że musi skierować wszystkie swe siły na samoobronne.” U ludzi przeżywających duży stres można dostrzec zaburzony proces poznawczy danego otoczenia. Jednostce towarzyszą takie emocje jak lęk, strach, uczucie zagrożenia, bezradności, czy upokorzenie, które jest jednym z cięższych stresorów psychicznych. Aczkolwiek należy tutaj zaznaczyć, każdy może przeżywać sytuację stresową w inny sposób. Podczas gdy jedni np. przed ważnym egzaminem maszerują po korytarzu, są pobudzeni, dużo mówią, to inni wręcz przeciwnie, nie są w stanie się ruszyć, strach ich paraliżuje. Ludzie w bardzo różny sposób reagują na zjawisko stresu. Niestety ci, którzy tłumią w sobie uczucia, nie rozładowują swych negatywnych doznań, emocji, częściej zapadają na poważne choroby, będące skutkiem przewlekłego stresu. Krótko mówiąc stres psychologiczny to zespół nieprzyjemnych czynników (upokorzenie, ból, strach, niebezpieczeństwo), które wywierają negatywny wpływ na jednostkę i powodują pogorszenie się jej stanu zarówno psychicznego jak i fizycznego.


Źródło stresu


Źródłem stresu będą wszystkie bodźce, które to zjawisko wywołują. Bodźce czyli czynniki, wpływające na człowieka, których pochodzenie jest dość zróżnicowane i dokonanie ich klasyfikacji jest bardzo trudne. A dzielimy je na stresory fizyczne, psychologiczne, socjologiczne oraz inne.


Stresory fizyczne to:

1. Czynniki klimatyczne - temperatura oraz wilgotność

2. Hałas - 80-85dB taką wartość natężenia dźwięku, uważa się za mocno patogenną i to nie tylko, narządu słuchu, ale także niektórych życiowych funkcji

3. Wibracje - ten rodzaj stresora związany jest z pracą przy obsłudze takich urządzeń jak maszyny, samoloty czy młoty pneumatyczne.

4.Oświetlenie - Profilaktycznie należy przebywać w pomieszczeniach dobrze oświetlonych, unikać patrzenia w migocący telewizor czy zbyt długiego siedzenia przed komputerem i zbyt blisko niego, itd

5. Promienie jonizujce - czyli fale elektromagnetyczne, bardziej znane pod nazwą alfa, beta, gamma czy X

6. Hipoksja - jest to sytuacja, w której człowiek doświadcza „niedotlenienia”, które niemalże zawsze ma negatywny wpływ na organizm, a zwłaszcza na układ nerwowy.


Stresory psychologiczne to:

1. Zakłócenia – sytuacje, w których dochodzi do naruszenia optymalnej zdolności jednostki w utrzymaniu prawidłowej efektywności w pracy.

2. Zagrożenia – są to sytuacje, w których jednostka odczuwa większą sposobność wystąpienia np. wypadku, czy urazu na ciele bądź duszy, czy też bardziej ogólnie mówiąc, to sytuacja, w której mamy do czynienia ze stratą materialną, czy też moralną.

3. Przeciążenie – występuje w warunkach „przeładowania” swoich zdolności zarówno psychicznych, jak i fizycznych organizmu np. w sytuacji zbyt intensywnego treningu fizycznego.

4. Deprywacja – to zjawisko można przedstawić jako przeciwieństwo przeciążenie.


Inne stresory to:

1. Kofeina – która ma działanie pobudzające, podwyższa poziom adrenaliny w organizmie i przede wszystkim utrudnia sen, a to z kolei ma działanie mocno stresogenne.

2. Zbyt duża ilość spożywanych węglowodanów, tak zwany „zastrzyk cukrów”. Jak wiadomo z biologii – na zbyt wysoki poziom cukrów nasz organizm reaguje niemalże błyskawicznie, poprzez zwiększenie wydzielania insuliny, co powoduje osłabienie po wcześniejszym szybkim przypływie energii.

3. Sól (oczywiście spożywana w nadmiernej ilości) – powoduje nadciśnienie krwi i w efekcie uczucie stresu.


JAK SIĘ OBJAWIA STRES?


Reakcja na stres może objawiać się w bardzo zróżnicowany sposób. To każdy z osobna jest odpowiedzialny za to, jak odbierze bodźce, które wywołują zjawisko napięcia emocjonalnego i jak ten stres będzie się u niego objawiał. Na przestrzeni czasu ludzie przyzwyczaili się do pewnych zachowań, sytuacji stresowych. Wyróżniamy takie symptomy stresu jak fizyczne, emocjonalne, intelektualne itp.


Symptomy fizyczne, czyli te dotyczące naszego ciała, często spowodowane są nadmiernym wydzielaniem adrenaliny, która jest powszechnie znana jako hormon stresu. Wyróżniamy następujące oznaki:


✦ wzrost akcji serca;

✦ przyspieszenie oddechu oraz tętna;

✦ nadmierna potliwość;

✦ oziębienie organizmu, głównie skóry, dłoni oraz stóp co spowodowane jest odpływem krwi do innych narządów wewnętrznych;

✦ mdłości;

✦ nagłe oddawanie moczu;

✦ napięcia mięśniowe, czasami nawet ich drżenie;

✦ bezsenność;

✦ suchość w ustach;

Symptomy emocjonalne to:


✦ spadek energii spowodowany odczuwaniem lęku, frustracji czy niepokoju;

✦ ogólnie jest odczuwane złe samopoczucie;

✦ poczucie nudy przez jednostkę;

✦ lęki;

✦ rozdrażnienie;

✦ smutek;

✦ bardzo zmienny nastrój;

✦ bezradność;

✦ niemoc;

✦ niska samoocena samych siebie;

Symptomy intelektualne:


✦ brak koncentracji;

✦ chaos myśli;

✦ nieumiejętność podejmowania jakichkolwiek decyzji;

✦ brak satysfakcji z pracy, nauki, rodziny itp.;

✦ sytuacje trudne, wymagające zaangażowanie się, są postrzegane przez jednostkę jako zagrożenie a nie swoistego rodzaju wyzwanie;

✦ obniżenie się motywacji;

✦ brak pewności siebie;

✦ pogorszenie się pamięci;

Symptomy widoczne w zachowaniu się:

✦ nerwowe ruchy oraz wzmożona gestykulacja;

✦ szybkie mówienie, seplenienie, jąkanie bądź wręcz przeciwnie tak zwana „gula w gardle”;

✦ ogólne napięcie objawiające się: częstym ziewaniem, czy obgryzaniem paznokci;

✦ sięganie po używki: alkohol, papierosy, narkotyki, czy też po leki;

✦ brak apetytu bądź jego ogromne nasilenie;

✦ agresja;

✦ złe nastawienie do innych



Jeśli chcesz zagłębić się w szczegółach zjawiska stresu oraz dowiedzieć się do czego prowadzi stres chroniczny, polecam mój E-book:


"OPANUJ STRES POPRZEZ PRAKTYKĘ JOGI: Jak posprzątać swój mentalny bałagan za pomocą treningu ciała i ducha."








JOGA I JEJ WPŁYW NA LUDZI ZACHODU

„Joga jest ponadczasową, praktyczną nauką rozwijającą się przez tysiąclecia i zajmującą się fizycznym, moralnym, psychicznym oraz duchowym zdrowiem człowieka jako całości. Tak jak wiatr rozwiewa dym i nieczystości w atmosferze, tak prana jama wywiewa nieczystości z ciała i umysłu. Wtedy – jak mówi Patandżali – boski ogień wewnątrz nas samych płonie w całej okazałości, a umysł uzyskuje zdolność do koncentracji i kontemplacji. Trwa to długo. Świt stopniowo rozprasza ciemności.” Bellur Krishnamachar Sundararaja Iyengar „Światło jogi”


Joga to system filozoficzny, który narodził się w Indiach, a praktykowany był już cztery tysiące lat temu i w zasadzie od niedawna stał się obiektem zainteresowania ludzi Zachodu, tym samym rozpoczęto badania naukowe na temat jogi i jej wpływu zarówno na ciało, jak i psychikę ludzką.


W ma w sobie w joga, że budzi aż tak duże zainteresowanie ludzi Zachody? Co człowiek zobaczył w tej indyjskiej filozofii? Otóż jeden z największych współczesnych autorytetów w hatha- jodze B. K. S. Iyengar’a wielokrotnie mówi on o tym, że ludzie Zachodu, pomimo postępu wiedzy technicznej i naukowej nie są szczęśliwi, nie czują się spełnieni, wręcz przeciwnie, czują pustkę wewnętrzną, duchową, są znudzeni materializmem, tempem życia, a szczęście gdzieś im umyka. „Ludzie Zachodu są rozwinięci intelektualnie, lecz wygłodniali emocjonalnie...” mówi Iyengar i tym samym chce nam przekazać, że Zachód boryka się z problemami natury psychicznej, zaburzeniami umysłowymi. Są oni „ułomni” w sferze duchowej i to właśnie joga jest dla nich alternatywą, swoistego rodzaju atrakcją, która pomaga im w dotarciu do wnętrza siebie, do osiągnięcia równowagi, pełnego wyzwolenia – nirwany.


Cała filozofia jogi jest drogą pełną wskazówek i drogowskazów do głębszego i lepszego poznania samych siebie, tego co czujemy, jest drogą do samodoskonalenia, uczy jak żyć chwilą, jest lekcją cierpliwości dla ludzi Zachodu. To styl życia. Pomimo swoich „ułomności” badacze z Zachodu okazali się ludźmi światłymi, ludźmi nauki i bardzo szybko odkryli również medyczne aspekty jogi. Rozpoczęto badania nad czynnikami, które powodują stres i napięcia mięśni w ciele człowieka oraz szukano najlepszych metod w walce z nimi. Szybko się okazało, że m. in. joga ma pozytywny wpływ w leczeniu wielu schorzeń XXI wieku, takich jak: stres, nadciśnienie, również ma zbawienny wpływ na bóle głowy czy zaburzenia nerwowe. Praktykowanie jogi przyniosło ulgę wielu ciężko chorym ludziom, lecz należy pamiętać, że głównym jej wymiarem jest dostosowanie praktyki do potrzeb indywidualnych jednostek. Jej regularne, systematyczne uprawianie ułatwi życie i zapewni długą egzystencję w harmonii i równowadze psychicznej, jak i fizycznej. Jak mówi Iyengar: „joga zapewnia ogromną siłę obronną w zwalczaniu niekorzystnych czynników w postaci chorób fizycznych i umysłowych, dzięki czemu niezdrowi zdrowieją, a zdrowi zachowują zdrowie na zawsze.”


Zasady jogi zostały opisane w Jogasutrach Patańdżalego. W tym dziele po raz pierwszy doszło do ich sprecyzowania Teksty te prawdopodobnie powstały między II wiekiem przed narodzinami Chrystusa a II n.e., pewności nie mamy do dnia dzisiejszego. Za jego autora uważa się Patańdżalego. Jogasutry to traktat wyznaczający klasyczny okres jogi. Składają się z czterech części.


Jogasutry zawierają ścieżkę jogi zwaną krija-joga, która składa się z ośmiu członów, , przez niektórych nazywanych jako „osiem stopni ku szczęściu”, gdyż Patańdżali mocno wierzył, że ku oświeceniu duszy wiedzie właśnie te osiem „wskazówek”. „Stopnie te prowadzą człowieka od najniższego do najwyższego etapu rozwoju.” 54 Są nimi:

yama - przestrzeganie zakazów, a dokładniej niestosowanie przemocy, nie- kradzenie, prawdomówność, kontrolowanie popędów seksualnych, życie w ubóstwie;

nijamanakazy moralne, czystość zarówno myśli, czynów jak i zachowań, zadowolenie z życia, ascetyczny tryb życia, studiowanie świętych ksiąg, oddanie się Iśwarze, krótko mówiąc nieustanne nabywanie cnót;

asanaokreślona postawa jogiczna, mająca na celu wzmacniać siłę ciała i równowagę emocjonalną;

prana jamapraktyka kontrolująca oddech, w tym ćwiczeniu chodzi o regulację oddechu, a z czasem do jego maksymalnego spowolnienia a nawet do zaniku;

pratjahara opanowanie zmysłów;

dharana - skupienie uwagi na jednym przedmiocie, dźwięku, pozwala uspokoić rozproszone myśli;

dhjana medytacja, kontemplacja, w tym stopniu dochodzi do zrównania się jogina z Iśwarą, to proces bardzo zaawansowany;

samadhi to ostatni stopień, zwany koncentracją a nawet oświeceniem – medytujący czuje jedność z otaczającym go wszechświatem;


Nie będę wdrażać się w historię i korzenie jogii, bo nie jest to cel tego artykułu, ale jeśli ktoś miałby ochotę się w tym zagłębić to polecam zajrzeć do eBooka.


Jak zapewne większość z zainteresowanych tematem jogi wie, że możemy wyróżnić różne style jogi a także jej rodzaje.


ASHTANGA - oznacza „ ośmiostopniowy”. Twórcą tego stylu był Sri K. Pattabhi Jois. Był on zdania, że joga jest w 99% praktyką, a w zaledwie 1% stanowi ją teoria. Ta praktyka jogi jest szybka i dynamiczna. Asany są wykonywane energicznie, a przechodzenie z jednego ćwiczenia do drugiego jest płynne, stąd też określenie tego stylu jako joga przepływu. Przeznaczona jest dla osób silnych fizycznie. To inspiracja dla ostatnio tak popularnej wśród personelu wielkich korporacji Power Jogi.


BIKRAM - Inaczej zwana Hot Yoga. Twórca tego stylu to Bikram Choudury. Joga Bikrama proponuje sekwencję 26 asan, a także ćwiczeń oddechowych, które praktykujemy w rozgrzanym nawet do 40 stopni Celcjusza pomieszczeniu. Ten rodzaj jogi powoduje szybkie pocenie się oraz wspomaga detoksykacje ciała. Przeznaczony jest dla osób zdrowych i sprawnych fizycznie.


INTEGRAL - Styl stworzony przez Sri Swami Sachidananda. W latach 60-tych XX wieku, przyjechał on do USA i otworzył tam słynny Integral Yoga Institutes. Integral joga jest subtelnym połączeniem prana jamy z praktyką hatha oraz medytacji. Na tych zajęciach dokonuje się swoistego rodzaju relaksacji zarówno ciała, jak i ducha. Przeznaczone dla ludzi, którzy cenią sobie praktykę duchową, bardzo dobre dla ludzi z ograniczeniami fizycznymi, bądź po przebytych chorobach.


IYENGAR - Styl Iyengar’a skupia się przede wszystkim na perfekcyjnym wykonywaniu asan. Początkowo jego uczniowie uczą się pozycji stojących, które jak twierdzi sam guru: „pozwalają odczuć fizyczną i psychologiczną stabilność” i dopiero po ich opanowaniu przechodzą do kolejnych. Po przyswojeniu asan, uczniowie przechodzą do praktyki prana jamy, czyli kontroli oddechu. W przeciwieństwie do innych stylów Iyenger, nauczając zwraca uwagę by utrzymywanie pozycji w asanach było nieco dłuższe. Sławę przyniosły mu wymyślone przez niego rekwizyty takie jak: koce, klocki, paski czy liny, które mają pomóc w lepszym wytrenowaniu ciała oraz w leczeniu.


KUNDALINI - to energia zgromadzona w dolnej części kręgosłupa, a wyzwolenie w praktyce tego stylu jogi, następuje w chwili uwolnienia całej tej energii i przeniesienia jej do góry. Podczas sesji jogi kundalini mamy do czynienia z intensywną pracą fizyczną w celu oczyszczenia ciała i ducha oraz medytacją, śpiewem, a także powtarzaniem mantr.


SIVANANDA - Jest to czysta i silnie uduchowiona praktyka, mająca w założeniu jak najbliższe zbliżenie się do praktyki jogi jaką niegdyś przed tysiące laty czynili hinduscy jogini. A ćwiczyli oni, mając do dyspozycji tylko i wyłącznie własne ciało i to na nim się skupiali. Co więcej ćwiczenia wykonujemy do pewnego stopnia, co znaczy, że po przekroczeniu własnej granicy, w wyniku bólu spowodowanego daną asaną, przestajemy, nie pomagamy sobie innymi przyrządami, ale również nie skazujemy się na cierpienie.


Rodzaje jogi:


Radża joga (sanskr. Raja Yoga) – królewska sztuka jogi

Dżniana (Jnana) joga – joga przez poznanie

Hatha joga – fizyczna odmiana jogi

Mantra joga – ścieżka dźwięku

Bhakti joga – bezinteresowna miłość

Karma joga - praca społeczna

Lingam joni joga – ścieżka miłości zmysłowej



DIETA

„ Jesteś tym co jesz”. To zdanie słyszymy na okrągło od dietetyków, lekarzy, trenerów personalnych. Dlaczego to co spożywa człowiek jest tak istotne dla jego zdrowia zarówno psychicznego, jak i fizycznego? Otóż, pokarm dla ludzi jest jak paliwo dla samochodu. Jeśli „zatankujesz” nieodpowiedni rodzaj paliwa dla twojego pojazdu, po prostu go zepsujesz, a jeśli w ogóle go nie zatankujesz, nie pojedzie. Tak samo jest z nami - ludźmi. Dostarczamy naszemu organizmowi nieodpowiedni pokarm i dlatego zapadamy na wiele bardzo poważnych schorzeń: otyłość, cukrzycę, miażdżycę i wiele innych.


Zasady diety w jodze mają swój początek w Ajurwedzie. Zarówno joga jak i ajurweda naucza, że „wszechświat powstaje w wyniku oddziaływania trzech pierwotnych jakości, nazwanych gunami. Są to radża (energia), tamas (zastój) oraz sattwa (harmonia i równowaga)”. Od tych gunt zostały nazwane trzy rodzaje pokarmu: radżasowe, tamasowe oraz sttawiczne.


To właśnie pokarmy sattwiczne sa zalecane przez joginów. A sa to: świeże owoce, warzywa, orzechy i wszelakie plony matki ziemi, głównie części naziemne. Ten rodzaj pożywienia pomaga w osiągnięciu równowagi, pomaga w oczyszczeniu organizmu z toksyn, przygotowuje nas do „stąpania” ścieżką jogi. Pokarm sttawiczny to pokarm „czysty” .


Co do napojów, starożytni jogini zalecają głównie wodę. Należy ją pić po posiłku oraz w ich trakcie, a niektórzy mówią o piciu nawet do 10 litrów wody dziennie. Unikać należy: kawy, czarnej herbaty oraz wszelkich napojów gazowanych i soków gotowych, które mają działanie pobudzające i zakłócają wewnętrzny spokój.


WPŁYW JOGI NA WALKĘ ZE STRESEM I JEJ PRAKTYKA W XXI WIEKU


Jak dowodzi wielu badaczy, ogólnie ćwiczenie jogi działa antystresowo i ma zdecydowanie więcej zalet niż wad, aczkolwiek warto zwrócić uwagę na poszczególne etapy (medytacja, asany), które składają się na praktykę jogi i na ich szczególny udział w relaksacji ludzkiego ciała i umysłu. Należy także zwrócić uwagę na jej harmonię z jaką działa zarówno na psychikę, jak i na ciało, które dzięki praktyce jogi stopniowo pozbywa się napięć mięśniowych oraz odnajduje „spokój ducha”.


Przede wszytskim medytacja jako ćwiczenia ludzkiej osobowości oraz praktyka asan, która kształtuje sylwetkę, pomagają w niwelowaniu stresu u współczesnego człowieka.


M E D Y T A C J A


medyatcja a walke ze stresem

Można rzec, że jest to stan „wyłączenia się” z życia codziennego. Regularna jej praktyka pomaga w osiągnięciu kompletnego stanu relaksacji, odprężenia i co najważniejsze pozwala oswobodzić się od wszelkich napięć emocjonalnych i stresorów. Jak pisze V. Lad: „medytacja wnosi do ludzkiego życia poszerzoną świadomość, harmonię i naturalny porządek. Budzi inteligencję potrzebną do uczynienia życia szczęśliwym, spokojnym i twórczym”. Praktyka medytacji wykorzystywana jest w leczeniu stanów lękowych u ludzi oraz depresji, a także niweluje ból po przebytych chorobach.


Wyróżnia się dwa rodzaje medytacji, które wiodą do uzyskania jednego celu, jakim jest sandhi, czyli „oświecenie”:

saguna, to tzw. medytacja konkretna czyli na konkretnym obiekcie, przedmiocie (np. skupienie się na własnym oddechu czy też na popularnym płomieniu świecy), ogólnie uważana za nieco łatwiejszą;


nirguna, to medytacja abstrakcyjna tzw. „bez umysłu”, w jej praktyce adept koncentruje swe myśli na jaźni. Nie ma punktu odniesienia jak w przypadku medytacji konkretnej;


Wielu Mistrzów jogi podkreśla, że aby medytacja była przyjemna i skuteczna, należy spełnić kilka istotnych warunków:

✦ znaleźć wolną chwilę, tak aby nikt inny nie przeszkadzał (np. wcześnie rano) ✦ odpowiednie miejsce, które powinno być ciche i komfortowe (to wskazówka dla początkujących, gdyż wraz z praktyką, ćwiczący zauważy, że medytację można wykonywać w każdym miejscu); ✦ wykonujemy przed praktyką asan, bądź po pewnej przerwie po ich realizacji; ✦ wygodny strój, komfortowa pozycja i pozytywne nastawienie;

Oprócz warunków koniecznych do praktykowania medytacji, istotne są także jej techniki, oto kilka z nich:


powtarzanie myśli – w tej technice wymaga się od adepta kompletnej koncentracji oraz skupieniu się na aktywności umysłowej. Głównie w tym przypadku mamy do czynienia z praktyką mantry. Powtarzamy dane słowo bądź frazę (OM);

powtarzanie czynności fizycznych – w tym przypadku koncentracja przenoszona jest na określoną czynność fizyczną. Praktyka jogi zaleca tu skupienie się na oddechu i jego obserwacji. Jednak swoistego rodzaju medytacją może być także jogging, skupienie się podczas biegu na regularnym oddechu oraz rytmicznym uderzaniu stóp o ziemię;

kontemplowanie problemu – wszelkie próby rozwikłania jakiegoś problemy, bardzo często paradoksalnego np. „Jaki jest dźwięk klaskania jedną dłonią?”; ✦ wizualna koncentracja – ćwiczący skupia się na jakimś wyobrażeniu (płomień świecy). W tradycji ludów Wschodu do medytacji wizualnej wykorzystywana jest „mandala” – czyli geometryczny wzór, ukazujący kwadrat w kole, symbolizujący powiązanie człowieka z uniwersum;


Podczas praktyki medytacji odpoczywa układ nerwowy, wycisza się. Ponadto medytacja sprzyja w osiągnięciu wewnętrznego spokoju, pomaga w uzyskaniu równowagi i harmonii myśli. Rozwija ludzką osobowość zarówno mentalną, jak i duchową. Konkretniej mówiąc, medytacja ma bardzo dobre oddziaływanie na układ odpornościowy oraz poprawia pamięć i koncentrację. Jest dobrą metodą w walce z bezsennością, migreną, zalecana jest przy wszelakich depresjach, a także przy problemach z ciśnieniem krwi (obniża ciśnienie krwi).


A S A N Y



"OPANUJ STRES POPRZEZ PRAKTYKĘ JOGI: Jak posprzątać swój mentalny bałagan za pomocą treningu ciała i ducha."

Tak jak medytacja to trening ludzkiej psychiki, tak asany to trening dla ciała. Bo jak już wiadomo czy w sytuacji profilaktyki czy już w momencie pojawienia się stresu, jego zwalczanie bądź zapobieganie mu, ma przebiegać zarówno na poziomi psychiki, jak i ciała. Należy leczyć i duszę i ciało. Joga odgrywa tu tak istotną rolę, ponieważ jako jedna z niewielu podchodzi do człowieka jako do pewnej całości. W swoim repertuarze proponuję zarówno ćwiczenia dla umysłu, jak i dla ludzkiej sylwetki. Zauważyć tu można pewną, harmonię między stanem psychiki a kondycją ciała. Joga zaleca aby poświęcać się treningowi ciała i ducha i dopiero wtedy jednostka uzyska stan równowagi wewnętrznej, który pomorze w uzyskaniu spokoju oraz długowieczności.


Jak asany działaja na nasze ciało?

✦ wzmocnienie i ochrona ciała przed chorobą oraz osiągnięcie i utrzymanie harmonii psychofizycznej

✦ kształtuje sylwetkę, sprawia, że staje się ona gibka i umięśniona - Aby ich praktyka przynosiła korzyści należy zwrócić uwagę na odpowiednie rozciąganie ciała (rozciąganie pasywne) podczas ćwiczeń, które należy utrzymać przez określoną ilość czasu. Ruchy powinny być wolne i świadome, a napięcia mięśniowe jak najbardziej zredukowane

✦ redukcja napięcia mięśniowego, które pomaga w walce ze stresem - Rozluźnione mięśnie dają uczucie spokoju, odprężenia, wpływają uspokajająco na ludzkie emocje – minimalizując zjawisko stresu.

✦ masaż organów wewnętrznych, który jest wykonywany podczas praktyki asan pobudza układ autonomiczny, który to z kolei w znacznym stopniu redukuje wszelkie napięcia narządów

✦ wykonywanie asan odpręża nasze mięśnie oraz nerwy, jednak jak mówi


Początkowo asany mogą sprawiać trudność. Adept może odczuwać ból i dyskomfort. Jednak systematyka i praca nad własnym ciałem, sprawią, że z dnia na dzień ich wykonywanie będzie łatwiejsze i efektywniejsze. Asany to nie, jak wielu przypuszcza „wygodna pozycja” czy zwykłe rozciąganie, to dyscyplina i nieustanny proces samodoskonalenia. Codzienna ich praktyka doprowadzi do punktu, kiedy staną się one dla jednostki wygodne i bezwysiłkowe, czyli jak mówił sam Patańdżali będą „mistrzowsko wykonane”, a wtedy praktykujący będzie gotowy do przejścia do kolejnych etapów na ścieżce jogi i cieszył się spokojem ducha.


Wracając do wykorzystania jogi w walce ze stresem chciałabym zwrócić waszą uwagę na takie pojęcie jak SOFROLOGIA, czyli połączenie technik relaksacji Wschodu i Zachodu.


S O F R O L O G I A


Sofrologia - etymologii tego słowa można doszukać się w języku greckim, a oznacza: sos to równowaga, phren – świadomość oraz logos – czyli nauka. Sam jej twórca definiuje ją jako: „naukę zajmującą się świadomością i wartościami egzystencjalnymi”. Jest to stosunkowo młoda dyscyplina, którą opracował Alfonso Caycedo, wybitny kolumbijski lekarz psychiatra, który praktykując w Madrycie, włączył w proces leczenia swych pacjentów techniki indyjskiej jogi oraz japońskiego zen, tworząc tym samym nową terapię w walce ze stresem – sofrologię, czyli relaks dynamiczny.


Zadaniem sofroterapii jest zarówno zapobiegać, jak i zwalczać stres, a także pogłębiać sztukę samopoznania. To dyscyplina, która łączy techniki relaksacyjne znane na Zachodzie, głównie z metodami relaksacji jogi i zen, właśnie w celu wydobycia z tych metod tego co najefektywniejsze w walce ze stresem i późniejszego zastosowania, czy to w celu prewencyjnym czy już w walce z napięciami mięśniowymi. Zdaniem Caycedo między napięciami mięśniowymi w ciele ludzkim, a napięciami psychicznymi w głowie występuje mocne dwukierunkowe powiązanie. Co oznacza, że stan umysłu wpływa na kondycję całego organizmu i odwrotnie


Technika relaksu dynamicznego A. Caycedo opiera się na kilku stopniach:

1. Pierwszy krok bazuje na sztuce jogi i pozwala lepiej poznać swoje własne ciało.

2. Drugi oparty jest na buddyzmie i jego celem jest rozwój umysłu

3. Natomiast celem trzeciego, inspirowanego japońskim zen jest połączenie elementów pierwszego oraz drugiego etapu

4. Czwarty krok jest poświęcony pracy nad wartościami personalnymi

5. W piatym kroku pracuje się nad świadomością coraz to ją pogłębiając


Istotnym w metodzie sofrologicznej jest ćwiczenie zapożyczone z jogi-net krija. To zadanie oparte jest na przepłukiwaniu jamy nosowej słoną, letnią wodą, które ma działać tonizująco na organizm adepta. W pierwszych dwóch tygodniach sofroterapii ważną rolę odgrywają także ćwiczenia oddechowe, które mają dotlenić układ nerwowy, gdyż jak twierdzi Caycedo tlen ma duży wpływ na stan świadomości ludzkiej. Kolejne ćwiczenia opierają się na elementach „wczuwania się” w przebieg regeneracji, gdyż „z punktu widzenia neurologii jest niezwykle ważne, aby uczynić z procesów nieświadomych świadome, niekontrolowanych– kontrolowane i z niemożliwych – możliwe”. W tej serii ćwiczeń zaleca się różnego rodzaju zestawy ruchów szyi, które mają wzbogacić przebieg ukrwienia krążenia żylnego właśnie w obrębie szyi oraz podstawy czaszki. Zalecany jest także automasaż, którego zadaniem jest lepsze ukrwienie narządów wewnętrznych. Cały ten proces „wyciszania się” jednostki powoduje uczucie relaksu i spokoju wewnętrznego, które jest udowodnione badaniem elektroencefalograficznym. Zauważa się przerwę od myślenia, uciszenie wyobraźni, można nawet doświadczyć tzw. „pustki psychicznej”. Gdy uzyskamy taką kondycję umysłu, koncentracja na dowolnym przedmiocie będzie łatwą i skuteczną formą „gimnastyki” dla naszej psychiki.


Podsumowując relaks sofroniczny jest pomocny w takich schorzeniach jak:


✦ wszelkie choroby układu nerwowego takie jak: depresje, lęki, nerwice;

✦ w chorobach układu somatycznego ( problemy z metabolizmem, alergie;

✦ rozregulowanie układu immunologicznego objawiające się problemami z hormonami, cukrzycą, arytmią serca, zaburzeniem pracy tarczycy;

✦ impotencja seksualna czy oziębłość;

✦ wszelkiego typy migreny;

✦ chroniczna bezsenność;


A. Caycedo opracowując swój trening relaksacyjny skupił się na pracy nad ludzką świadomością. Jego celem było ukazanie prostemu, zestresowanemu człowiekowi jak sprawić, aby jego życie było lepsze. Chciał nauczyć ich za pomocą swoich ćwiczeń oddechowo-ruchowych, jak poszerzyć obszar ludzkiej świadomości oraz jak doprowadzić do harmonii między duchem a ciałem. Podobny sposób relaksacji znaleźć można w praktyce jednej z rodzajów jogi – joga nidry – jogi snu. Tutaj również bardzo ważna jest praca nad własną świadomością oraz „spotkanie z własna intuicją”


J O G A N I D R A


"OPANUJ STRES POPRZEZ PRAKTYKĘ JOGI: Jak posprzątać swój mentalny bałagan za pomocą treningu ciała i ducha."

Joga – nidra jest inaczej nazwana jogą snu psychicznego. Ten oto rodzaj sztuki jogi polega na opuszczeniu świata zewnętrznego przez zmysły, co ma zagwarantować zwiększoną odporność na wszelkie stresory wpływające na ludzki organizm, zatem i zwiększoną odporność na samo zjawisko stresu.


Technika relaksacji w sztuce joga - nidry polega na zastosowaniu takich elementów jak: ✦ praktyka rotacji świadomości – to ćwiczenie polegające na przenoszeniu swej obserwacji z jednej części ciała na następną. Ma to na celu wytworzenie nawyku naturalnej relaksacji ciała; ✦ świadomość ciała – ten etap oparty jest na zastosowaniu treningu autosugestii. Dotyczy odczuwania lekkości, ciężkości, chłodu, bądź ciepła w konkretnych częściach ciała; ✦ świadomość oddechu – ćwiczenie polegające na uświadomieniu sobie własnego oddechu, jego obserwacji oraz jego liczeniu; ✦ wizualizacja – to wyobrażanie sobie, usiłowanie zbadania obrazów czy sytuacji z przeszłości. Ma to za zadanie nauczyć jednostkę prawidłowego odczytywania napięć oraz konfliktów, które ukryte są w ludzkiej podświadomości; ✦ ćwiczenia afirmacyjne – praktyka pozytywnego, chwalebnego myślenia zarówno o sobie, jak i o tym co nas otacza. Wytwarzanie pozytywnej energii;


Krótko podsumowując joga - nidra:


✦ oczyszcza ciało z toksyn;

✦ zmniejsza napięcia mięśniowe;

✦ łagodzi ból;

✦ relaksuje i odpręża umysł oraz ciało;

✦ pomaga w budowie własnej świadomości;


Ponadto, sztuka relaksacji za pomocą jogi snu jest bardzo korzystna dla ludzi zabieganych, zestresowanych. Tak naprawdę większość z nas mało kiedy „zatrzymuje się”, zwalnia oddech i „zagląda do swojego wewnętrznego świata”. Nie zdajemy sobie sprawy z mocy własnego umysłu, większość z nas nawet się nad tym nie zastanawia, dopiero w momencie zetknięcia się praktyką jogi zaczynamy wykraczać poza pewne bariery ludzkiej psychiki. Joga - nidra pozwala na przekroczenie „bariery umysłu logicznego”. Pozwala wejść do wewnętrznego uniwersum, a to z kolei gwarantuje relaksację mózgu, daje odpoczynek myślom i emocjom, spadają napięcia, umysł pracuje wolniej, aczkolwiek paradoksalnie wzmagając przez to swój potencjał.


Na zakończenie chciałabym tylko zwrócić uwagę, że celem jogi nie jest leczenie. Jak pisze Vinekar: „leczenie nie jest podstawowym zagadnieniem jogi. Zasadniczo zajmuje się ona zdrowym człowiekiem.” Stosowana powinna być profilaktycznie, w celu przeciwdziałania chorobom. Jednym z zadań jogi jest uśmierzenie bólu w stanach np. pourazowych, a także utrzymanie równowagi wewnątrz ciała. W momencie, gdy dojdzie do zaburzenia tej stabilności przez bodziec zewnętrzny, joga uczy, jak sobie z tym poradzić, jak wyeliminować niekorzystny czynnik (stresor). Zatem joga nie uzdrawia, lecz pomaga w walce z chorobą.


W celach profilaktycznych zaleca się przede wszystkim odpowiednią dietę, ćwiczenia oddechowe, medytację, ćwiczenie asan, oddawanie się chwilom relaksu, również zaleca się różnego rodzaju masaże i dbałość o higienę zarówno fizyczną, jak i psychiczną. Ludzie oddający się sztuce jogi i żyjący zgodnie z jej wskazówkami cieszą się zdecydowanie lepszym zdrowiem i większą energią do życia. Łatwiej radzą sobie z trudnościami dnia powszedniego oraz są odporniejsi na stres.


Istotny jest fakt, że joga to ani religia, ani metoda uzdrawiania chorych. Joga bardziej ceni sobie pracę ze zdrowymi jednostkami. Bowiem jej praktyka działa prewencyjnie w obliczu załamania zdrowia. Ma na celu zbudowanie odporności, której zadaniem jest obrona ludzkiego organizmu przed atakiem czynników zewnętrznych (stresorów). Jednak, często pojawiają się takie sytuacje, w których sama joga to za mało i tu niezbędna jest pomoc oraz interwencja specjalisty lekarza, psychiatry czy psychologa.


NAMASTE


loupaofn



PRAGNIESZ ŻYĆ BEZ STRESU I DOŚWIADCZYĆ WEWNĘTRZNEGO SPOKOJU ?


Opanuj Stres poprzez Praktykę Jogi.

Jak posprzątać swój mentalny bałagan za pomocą treningu ciała i ducha.








Nataliia wierzy, że aby pokonać stres, oraz prowadzić bezstresowy tryb życia, najpierw należy ten stres poznać, nauczyć się jak go rozpoznawać. Wg autorki mamy w sobie więcej mocy, niż nam się wydaje. Zaprasza swoich czytelników do "poznania stresu" i otwarcia się na jogę, która uczy jak połączyć się ze swoim ciałem, duchem i umysłem.


eBook również jest dostępny w wersji po angielsku -> kup tutaj